Baharın neşesi ve göç takviminin belli olması bizde çok büyük bir heyecan yaratmış durumda.

20 Nisan’da Aydıncık İlçesi”nden yola çıkacak olan Sarıkeçili Yörükleri 8-9 Mayıs’ta Mersin’in Gülnar ilçesinde Atlas Dergisi ve Doğa Derneği’nin desteğiyle bir göç şenliği düzenleyecek. Biz de Kemalettin Köroğlu’yla 8 Mayıs’ta İstanbul’dan yola çıkacağız. Şenlik sonrasında bisikletlerimizle Sarıkeçili Yörükleriyle beraber göç edecek, onlarla birlikte Toros Dağları’nı geçeceğiz. Göç bittiğinde gezi günlüğümüzü ve fotoğraflarımızı sizler için burada yayınlayacağız.

İstanbul, yaramaz bir çocuk gibi… Yaptığı yaramazlıklardan yorgun düşmüş ve uyuya kalmış… Sessiz ve sakin İstanbul… Bir gün önceki trafik çilesinden, koşuşturan insanlardan eser yok.

Hava oldukça nemli ve kapalı. Kocaeli’nin Maşukiye İlçesi’ne doğru yol alıyoruz. Arabayı Maşukiye’de bırakıp, ilçe merkezine 18 km. uzaklıkta ve 1640 m. yükseklikte bulunan Kartepe’nin zirvesine tırmanacağız.

Maşukiye’ye girmeden hemen önce yol üstü restoranlarından birinde durup çorba içiyoruz. Kartepe’ye bisikletle çıkacağımızı öğrenenler gülüyor. Bizde gülüyoruz, daha önce de yapmak istediğimiz ve yaptığımız geziler için insanlar gülmüş ve “bisikletle mi?” diye sormuşlardı.

Maşukiye’ye girdik, arabayı bir bakkala emanet ettik. Fazla vakit kaybetmeden, saat 11′de yola koyulduk.

Hep yokuş tırmanacağız.

Yol kenarlarında ahşap ve tuğla ile yapılmış oldukça sıcak restoranlar var, yolumuzu yarılayınca birinde durup çay içip tekrar yola koyulduk.

Tırmandıkça soğuk ve sis arttı. Sisli havada görüş mesafemiz 7-8 m.ye kadar düştü. Sis o kadar yoğun ki oldukça ıslandık.

Çevremiz çok güzel, ağaçlar sislerin arasında siyah gölgeler halinde. Islak toprağın ve ormanın kendine has o kokusunu duymak huzur verici.

Kartepe’nin zirvesine öğleden sonra 3′te ulaştık.

Bolu’daki bir liseden kalabalık bir grup gelmiş Kartepe’yi gezmeye. Karnımız aç, sucuk kokusu bizi çağırıyor, ama çok fazla sıra var. Beklemek zor geliyor. Zirvede bulunan tek restorana giriyoruz. İçerisi sıcak, ortada bir odun sobası yanıyor. Erzurum’a has yemeklerden olan Çağ Kebabı’nı görüyoruz ve sipariş verip bir masaya oturuyoruz.

Yemekten sonra sobanın kenarına çekiliyoruz. 5-6 kişi daha geliyor soba kenarına, biraz sohbet ettik.

Kalkma vakti… Hazırlanıp tekrar yola koyulduk.

4 saat süren tırmanışı, 20 dakikada indik.

Bisikletlerimizi ve kendimizi arabaya atıp, İstanbul’a doğru huzur dolu olarak evlerimizin yolunu tuttuk.

Ağrı ve çevresi, yaklaşık dört bin yıl öncesinden bu yana daha çok hayvancılık yapan toplumlara ev sahipliği yapmaktadır. Bölgede, uzun tarihi süreç boyunca göç ederek gelen toplumlardan, ancak bu coğrafyanın sunduğu geçim kaynaklarını değerlendirerek zorlu koşullarına dayananlar uzun süre kalabilmişlerdir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, bölgenin en eski yaylacılarının “kurgan” tipi mezarları olan toplumlar olduğunu göstermektedir. Bu tür mezarlar, toprak altına taştan inşa edilmiş dikdörtgen mezar odası ve üzerine yığılmış toprak bir yükseltiden oluşur. Bu yükselti, içinde yatan kişinin toplumsal statüsüne göre bir metre ile 30-40 m arasında değişebiliyordu. Bu topluma ait kurganlar, bölgenin özellikle yaylalarına yakın bölümlerinde yer almaktadır. Ancak nerede yaşadıkları, kış aylarını nerede geçirdikleri tam olarak bilinmemektedir. Büyük koyun ve sığır sürülerini yaydıkları otlaklarda, günümüzdeki yaylacılar gibi geniş çadırlarda kaldıkları anlaşılmaktadır. Günümüzde “Kara Çadır” olarak bilinen çadırlar bu geleneğin son temsilcileridir.

Doğu Beyazıt’ın yaylalarında hala kara çadırlarıyla konaklayanların olduğunu duymuş ve gezi programına bunların resimlerini çekmeyi eklemiştik. Hedefimiz, Balıkgölü’ydü. Sabah yola çıktık. İki kişilik küçük çadırlarımız, fotoğraf makineleri ve diğer eşyalarımız arabadaydı. Doğubeyazıt’tan yavaş yavaş yükselmeye başladık. Önce Suluçem’de geleneksel köy evleri, arkasından kurganlar… Güvenlik konusundaki endişeler köylere uğradıkça, yerli insanların sıcak ilgisini gördükçe silinip gitmişti. Deniz seviyesinden yaklaşık 2200 m yükseklikteki Balık Gölü’ne ulaştığımızda akşam olmak üzereydi. Karşımızda sivri tepelerinin silueti gökyüzüyle birleşmiş dağlar, çok uzaklarda yayla evleri, gölün çevresinde koyun sürüleri ile günübirlik gelen piknikçiler vardı. Birkaç saat sonra hava kararmaya başladı, el ayak çekildi, sürüler uzaklaştı ve gölün dalgalarının ürkek sesi dışında yaşam belirtisi kalmadı. Biz kalmaya karar vermiştik. Çadırları kurduk, Can, yiyecek bulmak için en az bir saat uzaklıktaki bir köye gitti. Artık doğayla baş başaydık.

Beş kişiydik ve üç çadırda kalacaktık. Can geldiğinde ateşi yakmıştık. Kocaman tavuk butlarını pişirmek epey zor oldu. Akşam 8’de başlayan fırtına ise cabası… Biraz önceki sessiz göl, azgın bir deniz misali kabardı. Karanlığın içinde duyduğumuz dalga sesleri ve gittikçe artan fırtına keyfimizi kaçıramadı. Topladığımız taşlardan yaptığımız ocakta saatler süren pişirme serüvenin arkasından yarısı çiğ tavukları yedik ve erkenden yattık. Ancak kimse hemen uyuyamadı. Gece 2.30 civarında uyandığımda rüzgar kesilmiş, göl sakinleşmiş, yıldızlar bize doğru iyice yaklaşmıştı. Çadırdan çıkıp, bir süre çimenler üzerinde yürüdüm. Çevrede modern dünyayı hatırlatan hiçbir şey yoktu. Uçsuz bucaksız dağları kaplayan çimenlere değen hafif rüzgarın taşıdığı çiçek kokuları, baş döndürücüydü; sessizliğin sesini dinledim. Uzaktan, Batı’dan bakınca oldukça farklı görülen bu coğrafya, aslında unuttuğumuz ne çok şeye sahipti. Özgürlük, sonsuzluk hissi, doğaya, gökyüzüne yakın olmak gibi kavramlar ve duygular içinde yeniden çadırıma girip uyudum.

Sabah erkenden kalkıp, yaylacıları bulmak için daha yükseklere çıkacaktık. Kahvaltıda Can’ın köy bakkalından aldığı, markasını kimsenin bilmediği, tarihleri en az iki üç yıl geçmiş bisküviler ve meyve suları vardı. Kimsenin umurunda değildi. Hasta da olmadık. Balık Gölünde bir gece geçirmiştik. Ancak kara çadırlı yaylacılara rastladığımızda biraz şaşırmıştık. Değişmişlerdi; çadırlar tümüyle keçi kılından yapılmış geleneksel tipte değildi. Birçoğu mavi naylonlarla kaplanmıştı, bazı aileler de beyaz Kızılay çadırlarını kullanıyordu. Güzel resimler çektik, dört bin yıldır yaylacıların dolaştığı dağlarda dolaştık ve bir gece de olsa çimenlerin üzerinde çadırda kaldık. Artık, bir bölümünü burada aktardığım, farklı bir hikayemiz ve çektiğimiz, çok sayıda resimlerimiz vardı.

Hürriyet ve Devekaldırımı caddelerini geçerek bağcılar üzerinden iki tarafı askeri bölge olan Mahbutbey Yolu’na çıkıyoruz. Mahbutbey Yolun’da çalışma olduğundan araç trafiğinden rahatsız olmadan cebeci yoluna ulaşıyoruz. Yolun sağ tarafında Taş ocakları var. Taş ocakları o kadar büyük ve derin ki birileri bu çevre felaketine biran önce dur demezse sanırım kısa süre sonra dünyanın merkezine ulaşacaklar.

Taş ocaklarının yanından hatta içinden geçerek cebeci köyüne doğru ilerliyoruz. Hava çok sıcak bu yüzden oldukça su tüketiyoruz. Karşılaştığımız ilk bakkalda durup su mataralarımızı tekrar dolduruyoruz.

Saat 11:30 Cebeci köyündeyiz köyün girişinde bahçe içerisinde bir kahvehane var. Bahçede oturanlara selam verip bizde bir masaya oturuyoruz.

Masasına oturduğumuz 72 yaşındaki bir amcadan Cebeci köyü sakinlerinin çoğunluğunun Selanik göçmeni olduğunu öğreniyoruz çaylarımızı içiyor sohbetimizi noktalıyor ve Güzelce Kemer için yola düşüyoruz. Güzelcekemer Cebeci Köyüne çok yakın kısa bir pedal çevirmeden sonra Güzelce Kemer tam karşımızda duruyor.

Güzelcekemer; Mağlova Kemeri gibi Osmanlı döneminde İstanbul’un su ihtiyacını karşılamak için yapılmış olan Kırkçeşme Tesislerinin bir parçası. İnsan gördüğünde hayran kalıyor. Bir ihtiyacın karşılanması için yapılmış olmasına rağmen mimari estetik’ten vazgeçilmemiş. İki kattan oluşan Güzelce Kemer’in üst katı 11 alt katı ise 8 gözden oluşuyor. Alt sıradaki gözlerden önce başlayan ve yine alt sıradaki son gözden sonra biten kemerin her iki yanında (Menba ve Mansap tarafları) ikinci katın tabanına kadar ulaşan, başlıkları piramit şeklinde payandalar mevcut. Galerinin üstü sal taşları ile çatı şeklinde kapatılmış.

Güzelcekemer’i yakından inceleyip fotoğraflarını çektikten sonra ayrılıyor ve geldiğimiz rotayı izleyerek eve dönüyoruz.

Günümüzden 20 milyon yıl önce kaynayan yer altını daha fazla hapsedemeyen yeryüzü Erciyes dağının olduğu yerde çatladı. Püsküren lavlarla bugünkü muhteşem görüntüsüyle Erciyes dağı doğdu. Yer altının yeryüzünü keşfetmesi yüzlerce kilometre karelik bir bölgenin kalın bir tüf tabakasıyla kaplanmasına yol açtı. Yeraltı bununla yetinmedi ve günümüzden 2,5 milyon yıl önce tekrar Erciyes Dağından kızgın lavlarla yeryüzüne ulaştı, hazinesini bir kez daha yaydı.

Doğa, rüzgârıyla, yağmur ve akarsularıyla milyonlarca yıl uğraşarak bugün hayranlıkla izlediğimiz Niğde, Aksaray ve Nevşehir illerini kapsayan Kapadokya bölgesindeki yeryüzü şekillerini meydana getirdi. İnsan, kolaylıkla işleyebildiği bu tüf tabakası içinde evler, ibadethaneler ve yer altı şehirleri inşa etti.

Haydi Kapodokya’ya…

Bir yıl önce aklımıza düştüğünde çok heyecanlanmıştık. Kapadokya’yı bisikletlerimiz ile keşfedecek ,çadırlarımızda, matlar üzerinde ve uyku tulumlarımız içerisinde uyuyacaktık. Yolculuk tarihi olarak belirlediğimiz 16 Haziran gelene kadar hayallerini kurduk ve nihayet!

Yolculuğumuz başlıyor…

Aksaray’a doğru…

Bisikletlerimizi arabaya yükledik, sabah 5’te yola koyulduk. İstanbul yolları henüz bomboş. Trafikten eser yok. Asfaltın üzerinde su gibi akıyor, bir hayali gerçekleştirecek olmanın verdiği heyecanla İstanbul’a el sallıyoruz.

Kapadokya maceramızda Aksaray’a kadar arabayla gitmeyi, sonrasında ise Selime Beldesi, Ihlara Vadisi, Derinkuyu, Göreme, Ürgüp ve Avanos’u bisikletlerimizle gezmeyi planlıyoruz.

Tuz Gölü

İstanbul’dan ayrıldıktan 3 saat kadar sonra Tuz Gölü’ndeyiz. Göl’den gözümüzü ayırmadan uzunca bir süre yol alıyor ve Tuz Gölü kenarına kurulmuş bir tesisten göl kenarına inmek ve coğrafya derslerinde duyduğumuz göle dokunmak için duruyoruz. Bir grup Japon turistle birlikte gölün manzarasını izleyip, fotoğraflar çekiyoruz.

Tuz Gölü Hakkında

Ankara, Konya ve Aksaray illerine komşu olan Tuz Gölü Deniz seviyesinden 905 metre yüksekte ve Türkiye’nin yüzölçümü bakımından ikinci büyük gölüdür bu büyüklüğüne rağmen Türkiye’nin en sığ gölü olma özelliğini taşıyan Tuz gölü tuzluluk oranı bakımından ise Lut gölünden sonra dünyanın en tuzlu ikinci gölüdür.

Dışarıya akıntısı olmayan Tuz Gölü kapalı bir havza gölüdür. Gölün su kaynakları ise Peçenek, Melendiz, İnsuyu, Karasu, Kırkdelik çaylarıdır.

Kışın kapladığı çok geniş su alanı su kuşları için önemli bir kışlama alanı oluşturmaktadır. Tuzlu ortamlara uyum sağlamış olan flamingo, kılıçgaga, angıt ve benzeri kuşların yanı sıra yağmurcunlar, turnalar, yaban kazları ve yaban ördekleri gölde büyük topluluklar halinde yaşamaktadır. İlkbaharda Göl içinde oluşan adalar ve bataklıklar Bataklık Kırlangıcı, Suna, Angıt, Çamurcun, Kılıçgaga, Kocagöz ve martı türlerinin kuluçka yapmalarına imkân sağlamaktadır. Tuz Gölü, flamingoların ülkemizdeki en önemli kuluçka alanı olup, Gölün orta kesimlerinde herbiri 5-6 bin yuvadan oluşan dev kuluçka kolonileri bulunmaktadır. Tuz Gölü, Aksaray Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Semih Ekercin tarafından yapılan bir çalışmaya göre, 1915 yılından beri %85 oranında küçülmüştür. Semih Ekercin’e göre mevcut şartların devam etmesi durumunda 2015 yılında tamamen yok olma tehdidi altındadır.

Saat 19:00 gibi Ihlara Vadisi’nin bitiminde yer alan Selime’ye ulaştığımızda bir yamacın eteklerine yaslanmış peribacaları karşılıyor bizi.

Hasan Dağı Hakkında

Niğde-Aksaray il sınırı üzerinde bulunan Hasan Dağı volkanik ikizleri oldukça tipik volkan konisi yapılarıyla İç Anadolu Bölgesi’nin Erciyes Dağı’ndan (3917 m.) sonra en yüksek ikinci volkan dağı ünitesidir. Özellikle ana volkan konisini oluşturan Büyük Hasan Dağı (3268 m.); kuzeybatısındaki Aksaray Ovası batısındaki Obruk Platosu ve güneyindeki Bor Ovası düzlüklerinden aniden yükselerek kasvetli bir doğal Abide görüntüsü sunmaktadır. Bu ana volkan konisinin doruğu tipik bir kraterden oluşmakta ve kraterin tabanında bir krater Gölü bulunmaktadır. Ana koninin hemen güneydoğusundaki daha küçük boyutlu ve yükseltisi daha az olan ikiz koni ise Küçük Hasan Dağı (2844 m.) olarak anılmaktadır. Bu volkan konisinin de doruğu tipik bir krater halindedir. Oldukça taze ve karakteristik volkan şekilleriyle ülkemizin en genç volkan dağları arasında bulunan Hasan Dağı volkanik ünitesi tarihi çağlardan bu yana daldığı uykusuna devam etmektedir.

Bu gece Derinkuyu’da gecelemek istediğimiz için daha fazla oyalanmadan Hasan Dağının fotoğraflarını çekip hemen yola koyuluyoruz. Etrafımız çok güzel. Hasan Dağı uzaktan bizi izliyor, böyle güzel bir coğrafyada bisiklete binmek heyecan verici. Ihlara’ya çok az bir yolumuz kaldı. Kafamızda tek bir soru var. Ihlara Vadisi’ne inip inememek!